اناگرام واژه ای است لاتین، به معنی 9 وجهی که گاهی انیاگرام نیز خوانده میشود.
اناگرام روشی است برای شخصیت شناسی که خصوصیات افرادرا به 9 گروه یا 9 نوع شخصیت طبقه بندی می کند.
این مدل می تواند در آزمون های روانشناختی کارکنان و شناسایی ویژگی های کارآفرینانه به کار رود.
اگرچه شخص خاصی را نمی توان به عنوان بینانگذار این روش معرفی کرد، با این حال می توان گفت گورجیف، دانشمند روسی این مکتب را به صورت منظم و هماهنگ گردآوری کرده است و اشخاصی چون “اسکار ایچازو” و “کلودیو نارنجو” روش اناگرام را با علم روانشناسی تلفیق کرده و به وسیله یافته های جدید قرن بیستم، ساختار علمی تری به این روش داده اند.
در این مدل ارزیابی شخصیت انسانها به نه گروه متفاوت تقسیم می شوند. . نه تیپ به یک دایره تشبیه شده، از آنجایی که دایره رأس و قاعده ندارد فاصله هر تیپ تا مرکز دایره برابر است، بدین معنا که هیچ تیپی و هیچ موقعیتی از نظر مکانی به تیپ های دیگر برتری ندارد. اناگرام را می توان برای خودشناسی و شناخت دیگران؛ کمک به ارتقای توانایی های افراد در سازمان و یا آزمون های استخدامی بکار برد. در این مدل خصوصیات هر نوع شخصیت، ارتباطی به جنسیت افراد ندارد و ثابت است.ارزش عددی هر یک از انواع نه گانه شخصیت هیچگونه اهمیت خاصی ندارد و اعداد بزرگتر بهتر از اعداد کوچکتر نیستند. هر یک از انواع شخصیت های 9 گانه دارای خصوصیات منحصر به خود و نقاط ضعف و قوت مختص خود هستند و از این حیث هیچ نوع برتری بر یکدیگر ندارند. اناگرام دارای پرسشنامه ای با 144 سوال دو گزينه ای است.
تیپ های شخصیتی 9 گانه عبارتند از:
شخصیت نوع اول(reformer): معتقد به اصول، منظم، کمالگرا (مقید به انجام بی عیب و ایراد کارهایی که بر عهده میگیرد)
شخصیت نوع دومhelper) (: مهربان، سخاوتمند ، هدایت دیگران به سمت خواسته های خود
شخصیت نوع سوم(motivator): سازگار با محیط، بلندپرواز، نگران محبوبیت خود
شخصیت نوع چهارم(romantic): فردگرا، افسرده روان
شخصیت نوع پنجم(thinker): بافراست، دارای افکار بدیع و نو
شخصیت نوع ششم(skeptic): مسئولیت پذیر، دارای حالت تدافعی توأم با پرخاشگری، دارای وحشت بی مورد (شکاک)
شخصیت نوع هفتم(enthusiast): با شور و شوق، موفق، مجنون
شخصیت نوع هشتم(leader): دارای اعتمادبه نفس، قاطع، سلطه گر، جنگجو
شخصیت نوع نهم(peacemaker): باشعور و آگاه، خوشبین
